مراقبت از عضو باقیمانده پس از قطع عضو
از بررسی پوست و نظافت تا شناخت علائم هشدار؛ مراقبت را با مرحله ترمیم زخم و نظر تیم درمان هماهنگ کنید.
شروع مطالعه ↓زخم جراحی با پوست ترمیم‌شده تفاوت دارد
تا زمانی که زخم باز است یا پانسمان دارید، دستور جراح و پرستار برای نظافت و پانسمان اولویت دارد. شست‌وشوی روزانه پوست سالم را به زخم جراحی تعمیم ندهید. روی زخم مواد ضدعفونی‌کننده، پودر، کرم یا درمان خانگی خودسرانه نزنید. زمان شروع لاینر، بانداژ فشاری و پروتز باید با تیم درمان تعیین شود.
بررسی روزانه پوست
پوست عضو باقیمانده را در نور مناسب بررسی کنید و برای بخش‌هایی که دیده نمی‌شوند از آینه یا کمک همراه استفاده کنید. نواحی تماس با لبه سوکت و پشت زانو را فراموش نکنید. تغییر رنگ، تاول، خراش، ترشح و حساسیت تازه را پیگیری کنید. اگر حس پوست کم شده است، نبود درد به معنی نبود آسیب نیست؛ بررسی دیداری اهمیت بیشتری دارد.
نظافت پس از ترمیم کامل
پس از بسته شدن کامل زخم و اجازه تیم درمان، پوست را با شوینده ملایم و آب ولرم تمیز و به‌آرامی خشک کنید. از ساییدن شدید و خیس ماندن طولانی خودداری کنید. برای خشکی پوست درباره مرطوب‌کننده مناسب سؤال کنید و پیش از پوشیدن لاینر، پوست را خشک نگه دارید. لاینر و سوکت را طبق دستور سازنده تمیز کنید؛ مواد قوی ممکن است به پوست یا قطعه آسیب بزنند.
مدیریت حجم و مراقبت فشاری
حجم عضو در طول دوره بهبودی و حتی طی روز تغییر می‌کند. بانداژ یا پوشش فشاری باید متناسب با شرایط فرد آموزش داده شود؛ فشار بیشتر الزاماً بهتر نیست. بی‌حسی تازه، سردی یا تغییر رنگ پس از استفاده نیازمند بررسی است. تعداد و ضخامت جوراب پروتز را مطابق آموزش متخصص تنظیم کنید؛ اگر برای حفظ تناسب مرتب به تغییرات زیاد نیاز دارید، سوکت باید بازبینی شود.
حرکت، وضعیت بدن و مراقبت از پای دیگر
برنامه تمرین و وضعیت استراحت را از فیزیوتراپیست بگیرید. قرار دادن طولانی عضو در حالت خم می‌تواند دامنه حرکت را محدود کند؛ توصیه دقیق به سطح قطع عضو و شرایط فرد وابسته است. پای دیگر را نیز از نظر پوست و کفش بررسی کنید، به‌خصوص در دیابت یا مشکلات گردش خون. تمرین کششی یا ماساژ روی زخم تازه را بدون اجازه انجام ندهید.
چه زمانی باید سریع‌تر مراجعه کرد؟
با زخم، ترشح، قرمزی گسترش‌یابنده، گرمی و تورم تازه یا درد رو به افزایش، ارزیابی پزشکی لازم است. روی پوست آسیب‌دیده به استفاده معمول از پروتز ادامه ندهید. تب همراه با علائم عفونت نیازمند رسیدگی سریع است. سردی ناگهانی عضو یا تغییر رنگ شدید را فوری پیگیری کنید. تنگی نفس ناگهانی یا درد قفسه سینه نیازمند تماس با اورژانس است.
اقدام مناسب در شرایط مختلف
| وضعیت | اقدام مناسب | پرهیز |
|---|---|---|
| زخم باز | پیروی از دستور تیم جراحی | کرم و شست‌وشوی خودسرانه |
| پوست سالم | نظافت و خشک کردن ملایم | سایش و رطوبت طولانی |
| تاول یا خراش | توقف استفاده و بررسی | پوشاندن و ادامه راه رفتن |
| نشانه عفونت | ارزیابی پزشکی سریع | خوددرمانی یا تأخیر |
پرسش‌های متداول
آیا می‌توان روی زخم لاینر پوشید؟
شروع لاینر یا پروتز روی عضو دارای زخم فقط باید با نظر تیم درمان و برنامه مشخص انجام شود.
آیا باید هر روز پوست را بررسی کنم؟
بله، بررسی منظم به شناسایی زودتر تغییرات کمک می‌کند؛ در کاهش حس پوست اهمیت آن بیشتر است.
آیا آموزش بانداژ برای همه یکسان است؟
خیر. سطح قطع عضو، وضعیت زخم و گردش خون بر روش مناسب اثر دارند. آموزش حضوری لازم است.
چک‌لیست مراقبت روزانه
مراقبت مناسب، بخشی از استفاده موفق از پروتز است
برای یادگیری مراقبت متناسب با وضعیت عضو و نوع تجهیزات، از تیم درمان آموزش بگیرید. راه‌های ارتباطی مرکز در صفحه اصلی آمده است.
صفحه اصلی عظیم طب پروتز ↖